Tarihi Kayıtlar Ve Melceü’t Tabbah Gerçeği
Geleneksel mutfağımızın en zarif ve ferahlatıcı miraslarından biri olan hoşaf, sofralarımızı tatlandırmaya devam ederken, köklü tarihiyle de mutfak kültürümüzün derinliğini gözler önüne seriyor. Halk arasında kuru meyveden yapılanına hoşaf, taze meyveyle hazırlananına ise komposto denileceğine dair yaygın bir inanış bulunsa da, tarihi vesikalar bu ezberi tamamen bozuyor.
Farsça kökenli bir kelime olan hoşafın serüveni, Osmanlı mutfağının tarihi sayfalarında bambaşka bir kimliğe bürünüyor. 1844 yılında basılan ve ilk yemek kitabı olma özelliğini taşıyan Melceü’t Tabbah (Aşçıların Sığınağı) incelendiğinde, komposto ifadesine hiç rastlanmıyor. Bu eşsiz eserde, taze veya kuru fark etmeksizin her türlü meyveden yapılan ferahlatıcı içecekler doğrudan hoşaf olarak adlandırılıyor. Günümüzde komposto veya meyve suyu olarak andığımız bu nefis lezzet, Orta Doğu, Balkanlar ve Orta Asya’da yüzyıllardır sofraların baş tacı olarak varlığını sürdürüyor.
Ramazan Sofralarının Şifalı Ve Bereketli Simgesi
Meyvelerin ömrünü uzatmak ve hasat dışı dönemlerde de tüketebilmek amacıyla geliştirilen bu kadim yöntem, zamanla derin bir kültürel bağa dönüştü. Özellikle Osmanlı, Arap ve Pers kültürlerinde hoşgörünün ve misafirperverliğin simgesi haline gelen hoşaf, Ramazan aylarında oruç açarken sofralara can suyu oluyor. Mutfaklarda elma, kayısı ve erik gibi meyvelerle hazırlanan hoşaflar, sadece bir içecek değil, aynı zamanda şifa kaynağı olarak sunuluyor. İçeriğindeki yoğun vitamin ve mineraller sayesinde zihinsel yorgunluğu gideren, kalbi koruyan ve mideyi rahatlatan hoşaf, böbreklerin düzenli çalışmasına da katkı sağlıyor.
Geleneksel Lezzetin Püf Noktaları Ve Gül Suyu Esintisi
Damaklarda unutulmaz bir iz bırakacak hoşaf hazırlamanın ilk sırrı, mevsiminde toplanmış en taze ve kaliteli meyveleri seçmekten geçiyor. Su ve şeker dengesinin kusursuzca ayarlandığı tencerelerde kaynayan meyvelere, geçmişte aroma vermesi için gül suyu veya portakal çiçeği suyu eklenerek aromatik bir derinlik kazandırılırdı. Hem suyunun hem de lifli posasının tüketilmesi önerilen bu şifalı içecek, yemeklerin sindirimini kolaylaştırırken vücudun günlük sıvı ihtiyacını da fazlasıyla karşılıyor.
Saray Usulü Bademli Karışık Hoşaf Tarifi
Bu eşsiz geleneği evinizde yaşatmak için 200 gram kuru kayısı, 100 gram kuru üzüm, 8 su bardağı içme suyu, 2 su bardağı toz şeker ve 1 çay bardağı badem içi gerekiyor. İyice yıkanan kuru meyveler süzülür ve kayısılar dörde bölünür. Meyveler ayrı kaplara alınarak üzerlerine ikişer bardak su eklenir ve oda sıcaklığında yumuşaması için 4-5 saat bekletilir.
Yumuşayan kayısı ve üzümler, bekletildikleri suyla birlikte derin bir tencereye aktarılır. Toz şeker ilave edilip karıştırıldıktan sonra orta ateşte kapağı kapalı olarak kaynamaya bırakılır. Pişen hoşaf ocaktan alınarak soğutulur. Diğer tarafta bademler yağsız bir tavada hafifçe kavrulur. Hoşaf tamamen soğuduktan sonra servis kaselerine paylaştırılır ve üzerine kavrulmuş bademler serpiştirilerek soğuk olarak ikram edilir.
Kaynak: Sabah
